تبلیغات
کشاورزی نوین - بررسی تنش خشکی در گیاه کلزا

همه با هم ، قدم به قدم ، تا ایرانی سربلندو سرفراز

بررسی تنش خشکی در گیاه کلزا

تاریخ:چهارشنبه 15 شهریور 1391-08:02 ق.ظ

تنش خشکی در کلزا

 

چکیده:

 

  تنش معمولاً به عنوان یک عامل خارجی که اثرات سوء بر گیاه بجا گذارد، تعریف می شود. ویژگی های خاص دانه كلزا) دارابودن 40 تا 50 درصد روغن( و سازگاری این گیاه به شرایط آب و هوایی اكثر نقاط كشور سبب شده كه توسعه كشت این گیاه به عنوان نقطه امیدی جهت تولید روغن مورد نیاز كشور و رهایی از وابستگی به شمار رود.

 

امروزه تنش های محیطی و از جمله تنش خشكی به عنوان یكی از مهمترین عوامل محدودكننده گسترش كشاورزی و نیز كاهش دهنده عملكرد گیاهان زراعی در جهان مورد توجه می باشد. گیاه کلزا اصولاً در هنگام جوانه زنی و در مرحله رشد غلاف ها به خشکی ، حساس می باشد. کلزا نیازمند مقادیر زیادی آب برای فتوسنتز و انتقال مواد غذایی است. زمان گل دهی تبخیر و تعرق روزانه این گیاه بیشتر از 8 میلیمتر است.

 


 

مقدمه:

 

کلزا در مناطقی که دارای بارندگی های زود هنگام پاییزه بوده و در فصل بهار نیز این بارندگی ها به صورت متناوب ادامه داشته باشد، می تواند به صورت دیم به عمل آید. آلیاری معتقد است نظر به اینکه اغلب بارندگی های اکثر استان های کشور در پاییز و زمستان و اوایل بهار اتفاق می افتد، کلزای پاییزه  می تواند از رطوبت فصول فوق استفاده نموده و احتیاجی به آب گرانقدر تابستانه نداشته باشد.

 

این گیاه به آب زیادی احتیاج ندارد ولی درمراحل جوانه زنی، دوره روزت، ساقه روی، تولید گل آذین، تشکیل و رشد میوه نیاز به آب آن محسوس است. کلزا به هنگام جوانه زنی و در مراحل رشد غلافها حساس به خشکی بوده و حساسیت مسئله زمانی اوج می گیرد که رشد گیاهچه جوان تازه  استقرار یافته با کمبود آب مواجه گردد که تنش عاملی است که می تواند اثر نامطلوب در این مرحله بگذارد.

 

اهمیت موضوع:

 

خشکی شایع ترین تنش محیطی است و تقریباً تولید 25 % زمین های جهان را محدود می کند متوسط افت عملکرد سالانه به واسطه خشکی در جهان حدود 17 درصد بوده که تا بیش از 70 درصد در هر سال می تواند افزایش یابد.

 

  تقریباً 40 درصد از اراضی جهان در مناطق خشك و نیمه خشك واقع شده اند. الگوی بارندگی در این مناطق بسیار نامنظم و غیرقابل پیش بینی بوده و گیاهان ممكن است حتی در دوره بارندگی معمول نیز دچار كمبود رطوبت و تنش خشكی شوند.

 

تنش خشکی می تواند از یک یا چند فعالیت فیزیولوژیکی مانند: تعرق، فتوسنتز، طویل شدن بافت و اندام و یا فعالیت های آنزیمی سلول ممانعت نموده و یا حتی باعث توقف آنها شود. علاوه بر شدت تنش و طول دوره آن، مرحلۀ رشد که گیاه در آن دچار تنش میشود نیز بر رشد و عملکرد گیاه حائز اهمیت است. کلزا یکی از مهمترین گیاهان روغنی جهان است بخش اعظم تولید کلزا در دنیا، تحت شرایط دیم بوده و بنابراین واکنش گیاه به تنش آب مساله مهمی به شمار می آید.

 

لطیفی ( 1372 ) اظهار نمود که عدم تأمین نیاز آبی گیاه کلزا به میزان 100 درصد بعد از گل دهی سبب 33 درصد افت محصول می گردد. همچنین تأمین 70 تا 75 درصد کل آب مصرفی گیاه بعد از گل دهی برای تولید حداکثر ماده خشک و شاخص برداشت مناسب است.

 

 بنابراین در زراعت این گیاه و در مدیریت مزرعه باید از وقوع تنش خشكی مخصوصاً در دوره زایشی آن پرهیز شود و از ارقام مقاوم اسفاده نمود. مهدی نصیری محلاتی و همکاران اظهار داشتند که  ارقام كلزا هر چند كه درشرایط تنش خشكی می توانند از كارآیی مصرف آب بالاتری برای تولید ماده خشك برخوردار باشند اما این توانایی درتبدیل ماده خشك تولیدی به روغن كاهش می یابد.

 

گزارشاتی كه در مورد اثر تنش خشكی بر میزان روغن و پروتئین دانه وجود دارد عمدتا موید اثر منفی تنش خشكی بر محتوای روغن و پروتئین دانه می باشد. داونی(1978)گزارش كرد كه تنش خشكی و درجه حرارت بالا باعث كاهش اسیدهای چرب اشباع نشده در روغن كلزامی شود.محمد نصری و همکاران(2008)اثر تنش خشکی روی عناصر ماکرو در  برگ ژنوتیپ های کلزا (در زمین دانشگاه آزاد اسلامی ورامین،اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 4 تکرار در سال 2004) بررسی کردند و بیان داشتند که تنش خشکی می تواند مقدار عناصرماکرو را در ژنوتیپ های  برگ کلزا به جزN  کاهش دهد.و تنش خشکی تاثیر روی مقدار روغن و گلو کوزینولات ها دارد و می تواند کیفیت روغن را در کلزا کاهش دهد.

 

درگزارش دیگری از رائو و مندهام اثر آبیاری تكمیلی كه شاخصی از بهبود شرایط تنش خشكی است  بر روی افزایش مقدار روغن از  46/3 به  48/9 درصد و از  47/4به 51 درصد به ترتیب در گونه های B. rapa و B. napus نشان داده شده است. در گیاه كلزا حساس ترین زمان برای آبیاری مرحله گل دهی و اوایل تشكیل خورجین شناخته شده است . اثر تنش خشکی در مرحله پر شدن دانه ها نیز بارز است، چون عملکرد بالقوه بسته به وزن هزار دانه می باشد که این موضوع مستلزم تجمع مواد فتوسنتزی در دانه ها می باشد. )سرمدنیا و همکاران).

 

اسلام مجیدی هروان و همکاران(2007)، همچنین شهزاد جماعتی سومارین(2010) و همکاران،

 

  اظهار داشتند که تنش خشکی یکی از مشکلات اصلی در گیاه کلزادر مناطق خشک و نیمه خشک است که کمبود آب روی مراحل جوانه زنی،گیاهچه ای،گلدهی در کلزا نقش بسزایی دارد.

 

نتیجه گیری و بحث:

 

  بررسی ها نشان داد که مرحله نمو دانه نیز یکی از حساسترین مراحل رشد گیاه کلزای بهاره به تنش آب است. اگر کمبود آب وجود داشته باشد تعداد دانه در غلاف کاهش می یابد و در جبران آن طبیعی است که وزن دانه افزایش پیدا می کند ولی هیچ وقت امکان جبران کامل افت عملکرد وجود نخواهد داشت. پانا و همکاران  (1992 ) بیان کردند تنش خشکی ، وزن خشک قسمت های هوایی را کاهش میدهد و همچنین سبب پایین آمدن عملکرد دانه کلزامی گردد.

 

 (استوکر و کارتر 1984  )نیز اثر آبیاری را برعملکرد دانه و روغن کلزا بررسی کردند و گزارش نمودند که عملکرد دانه و روغن با افزایش تعداد آبیاری، افزایش می یابد.

 

 سارا همراهی و همکاران اثر هورمون گیاهی سایکوسل و عناصر ریزمغذی بر میزان آنزیم های آنتی اکسیدانت به عنوان شاخص های مقاومت به تنش خشکی در کلزا بررسی کردند، نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده ها  نشان داد که استفاده ازهورمون  سایکوسل و ریزمغذی ها از طریق کاهش فشار ناشی از تنش سبب افزایش مقاومت به خشکی در کلزا می گردد.

 

به عبارتی دیگر می توان گفت استفاده از سایکوسل و ریزمغذی ها در شرایط تنش خشکی سبب حفظ سلول در شرایط طبیعی می گردد. همچنین تنش خشکی انتقال مواد غذایی را از برگ ها به دانه ها کاهش می دهد. ضمناً باید به این نکته توجه نمود که خشکی باعث رسیدن سریع دانه ها شده در نتیجه این موضوع خود در کاهش وزن دانه گیاه مؤثراست.

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
chaturbatefreetokenshack.com
دوشنبه 13 شهریور 1396 08:56 ق.ظ
Hello, I think your site might be having browser compatibility
issues. When I look at your blog site in Chrome, it looks fine but when opening
in Internet Explorer, it has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up!
Other then that, terrific blog!
Lydia
یکشنبه 24 اردیبهشت 1396 11:23 ب.ظ
Nice weblog here! Also your site loads up very fast!
What web host are you the use of? Can I get your
associate link on your host? I want my website loaded up as quickly
as yours lol
رها
یکشنبه 13 مهر 1393 12:54 ب.ظ
سلام
مبتونید در این باره بیشتر کمک کنید
من دانشجویی ترم سوم زیست شناسیم باید این یه تحقیق در مورد تنش خشکی ارائه بدم اگه کمکم کنید ممنون میشهم .
رکسانا
جمعه 18 اسفند 1391 06:12 ب.ظ
خوب بود برای مقاله ام میخوام استفاده کنم
AgriUni.ir
یکشنبه 3 دی 1391 12:31 ب.ظ
ممنون
به من سربزن
AgriUni.ir
قنبر
چهارشنبه 15 آذر 1391 10:08 ب.ظ
با سلام لطفا پژوهش بررسی تنش خشکی در گیاه کلزا
را برایم ایمیل فرمایید. با تشکرفراوان
ji.yazdanpanah@yahoo.com
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo